Sermaye kaybı ve borca batıklık rehberinin kapak görseli: sözleşme ve dolma kalem, Öğreden Partners Hukuk Bürosu
Tüm Yazılar
Şirketler Hukuku • 21 Ekim 2026

Sermaye Kaybı ve Borca Batıklık

İçerik:
Sermaye kaybıBorca batıklıkAnonim şirketİflas

Türk Ticaret Kanunu'na göre bir anonim şirketin son yıllık bilançosunda sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısı zarar nedeniyle karşılıksız kalmışsa, yönetim kurulu genel kurulu hemen toplantıya çağırmak ve iyileştirici önlemleri sunmak zorundadır. Kayıp üçte ikiye ulaşmışsa ve genel kurul kanun ve Tebliğdeki tedbirlerden birine karar vermezse şirket kendiliğinden sona erer; şirket borca batık durumdaysa yönetim kurulu asliye ticaret mahkemesine bildirimde bulunarak iflas istemelidir. Döviz borcundan doğan kur farkı zararlarının hesaba katılmaması imkânı 1/1/2028'e, asgari sermayeye uyum süresi ise 31/12/2027'ye uzatılmıştır.

SERMAYE KAYBI NEDİR, ŞİRKETİN ZARARI NASIL HESAPLANIR?

Sermaye kaybı, şirketin zararlarının sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısını veya üçte ikisini karşılıksız bırakması durumudur. TTK m. 376'ya göre ölçüt son yıllık bilançodur ve 376 Uygulama Tebliği m. 13 uyarınca hesaplama, TTK m. 88'e göre hazırlanan finansal tablolar esas alınarak yapılır.

Kanuni yedek akçe, TTK m. 519 uyarınca ayrılan yedek akçedir. Tebliğ m. 6 ve m. 7'ye göre zarar bu toplamın yarısına eşit veya ondan fazla, ancak üçte ikisinden azsa "yarı kayıp"; üçte ikisine eşit veya ondan fazlaysa "üçte iki kayıp" vardır.

Örneğin, Antalya'da faaliyet gösteren, esas sermayesi 1.000.000 TL ve kanuni yedek akçesi 200.000 TL olan kurgusal bir anonim şirket düşünelim. Toplam 1.200.000 TL'dir. Son yıllık bilançodaki zarar 600.000 TL veya daha fazla, ancak 800.000 TL'den azsa yarı kayıp, 800.000 TL veya daha fazlaysa üçte iki kayıp eşiği aşılmıştır. Zarar 1.200.000 TL'yi geçmiş ve aktifler borçları karşılamıyorsa artık borca batıklık şüphesi de gündemdedir.

ŞİRKET SERMAYESİNİN YARISINI KAYBETTİYSE NE YAPILMALI?

Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısı zarar sebebiyle karşılıksız kaldığında, TTK m. 376/1 uyarınca yönetim kurulu genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunar. Bu eşikte şirket sona ermez.

Tebliğ m. 5'e göre sermaye kaybı gündemde ayrıca belirtilir ve genel kurul farklı bir gündemle toplanmış olsa bile görüşülür. Tebliğ m. 6'ya göre yönetim kurulu önlemleri alternatifli ve karşılaştırmalı sunar: sermayenin tamamlanması, sermaye artırımı, bazı birimlerin kapatılması veya küçültülmesi, iştiraklerin satışı gibi. Genel kurul bunları aynen veya değiştirerek kabul edebilir ya da başka bir önleme karar verebilir.

SERMAYENİN ÜÇTE İKİSİ GİTTİYSE ŞİRKET KAPANIR MI?

Evet, belirli bir koşulla. TTK m. 376/2'ye göre son yıllık bilançoda sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisi karşılıksız kalmışsa derhâl toplantıya çağrılan genel kurul, sermayenin üçte biri ile yetinme veya sermayenin tamamlanması yönünde karar vermezse şirket kendiliğinden sona erer.

Tebliğ m. 7 genel kurula üç seçenek tanır:

1.

TTK m. 473-475'e göre sermaye azaltımı. Tebliğ m. 8'e göre sermaye ve kanuni yedek akçeler toplamının en az yarısının özvarlık içinde korunması şartıyla sermaye, asgari sermaye tutarına kadar indirilebilir; bu azaltımda yönetim kurulu alacaklıları çağırmaktan ve alacakları teminat altına almaktan vazgeçebilir.

2.

Sermayenin tamamlanması. Tebliğ m. 9'a göre bu, bilanço açığının ortaklarca kapatılmasıdır. Ödeme karşılıksızdır, geri istenemez ve borç ya da gelecekteki artırıma avans sayılmaz.

3.

Sermayenin artırılması. Seçenekler ve koruma şartları Tebliğ m. 10'dadır.

Tebliğ m. 11'e göre genel kurul bu tedbirlerden birine karar vermezse şirket kendiliğinden sona erer ve tasfiye TTK m. 536 vd. hükümlerine göre yürütülür.

Artırım seçeneği yargı kararlarında tartışılmıştır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi, sermayesinin üçte ikisinden fazlasını kaybetmiş bir şirkette sermaye azaltılmadan yapılan artırımın TTK m. 376/2'ye aykırı olduğunu, Tebliğ m. 10/b'nin de kanuna aykırı düştüğünü kabul ederek artırım kararını iptal etmişti. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 23.06.2025 tarihli, E. 2024/5934, K. 2025/4434 sayılı kararıyla bu kararı bozmuştur. Daireye göre sermayesini tamamen kaybetmiş ve borca batık şirket TTK m. 376 uyarınca sermayesini tamamlamak zorundadır; bu durumda alınan sermaye artırımı kararı kanuna, esas sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı değildir. Daire, Tebliğ m. 10/b'nin kanuna uygunluğunu ayrıca tartışmamıştır.

ŞİRKETİN BORÇLARI VARLIKLARINDAN FAZLAYSA NE OLUR?

Şirketin varlıkları borçlarını karşılamıyorsa şirket borca batıktır ve TTK m. 376/3 uyarınca yönetim kurulu mahkemeye bildirimde bulunarak iflas istemek zorundadır. Borca batıklık, şirketin aktiflerinin borçlarını karşılayamaması hâlidir (Tebliğ m. 12/1). Sermaye kaybından farkı, varlıkların alacakların tamamını karşılayıp karşılamadığına bakılmasıdır.

İşaretler finansal tablolardan, denetim veya erken teşhis komitesi raporlarından ortaya çıkabilir (Tebliğ m. 12/2). Şüphe varsa TTK m. 376/3 uyarınca yönetim kurulu, aktifler için hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden bir ara bilanço çıkarır. Bu bilançoya göre aktifler alacakları karşılamıyorsa yönetim kurulu durumu şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine bildirir ve iflası ister.

Bu bildirim yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez görevleri arasındadır (TTK m. 375/1-g). Limited şirketlerde aynı görev müdürlere aittir (TTK m. 625/1-h); sermaye kaybı ve borca batıklık hâllerinde anonim şirket hükümleri kıyasen uygulanır, ek ödeme yükümlülüğüne ilişkin hükümler saklıdır (TTK m. 633).

Kanun iflastan kaçınmak için iki yol tanır. Birincisi sıralamada geriye çekilmedir: açığı karşılayacak tutardaki alacakların sahipleri, alacaklarının diğer tüm alacaklılardan sonra gelmesini yazılı olarak kabul eder ve bu beyanın yerindeliği, gerçekliği ve geçerliliği mahkemece atanan bilirkişilerce doğrulanır. Aksi hâlde bilirkişi başvurusu iflas bildirimi sayılır. İkincisi konkordatodur: TTK m. 377'ye göre yönetim kurulu veya herhangi bir alacaklı, iflas talebiyle birlikte ya da iflas yargılaması sırasında İİK m. 285 vd. uyarınca konkordato da talep edebilir.

İİK m. 179'a göre muhtemel satış fiyatları üzerinden düzenlenen ara bilançoya göre borca batıklık, şirketi idare ve temsille görevli kişiler, tasfiye memurları veya bir alacaklı tarafından beyan edilip mahkemece tespit edilirse, önceden takip yapılmasına gerek olmadan iflasa karar verilir. İflasın ertelenmesi kurumu 7101 sayılı Kanunla kaldırılmıştır.

HANGİ DURUMDA NE YAPILMALI? ÖZET TABLO

DurumDayanakYönetim organının yükümlülüğüSonuç
Zarar, sermaye ve kanuni yedek akçeler toplamının en az yarısıTTK m. 376/1, Tebliğ m. 6Genel kurulu hemen çağırmak, iyileştirici önlem sunmakŞirket sona ermez
Zarar, toplamın en az üçte ikisiTTK m. 376/2, Tebliğ m. 7-11Genel kurulu derhâl çağırmakAzaltma, tamamlama veya artırım kararı yoksa şirket kendiliğinden sona erer
Aktifler borçları karşılamıyorTTK m. 376/3, İİK m. 179İki esasa göre ara bilanço, mahkemeye bildirimİflas; sıralamada geriye çekilme veya konkordato istisnası

DÖVİZ BORCUNDAN DOĞAN KUR ZARARI HESABA KATILIR MI?

376 Uygulama Tebliği'nin geçici 1. maddesine göre 1/1/2028 tarihine kadar, sermaye kaybı veya borca batıklık hesaplamalarında henüz ifa edilmemiş yabancı para cinsinden yükümlülüklerden doğan kur farkı zararlarının tamamı dikkate alınmayabilir. Bu tarih, 10.10.2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle 1/1/2027'den 1/1/2028'e uzatılmıştır.

Aynı hüküm, 2020 ve 2021 yıllarında tahakkuk eden kiralama giderleri, amortismanlar ve personel giderleri toplamının yarısının da hesaba katılmamasına imkân verir; tutarlar mükerrerlik oluşmayacak şekilde belirlenir. İstisna isteğe bağlıdır ("dikkate alınmayabilir") ve yalnızca TTK m. 376 hesabını etkiler: finansal tablolara kayıt yapılmaz, durum dipnotlarda bilgi olarak gösterilir. Döviz borcu olan şirketlerde istisnalı ve istisnasız iki hesap yapmak, eşiğin gerçekten aşılıp aşılmadığını gösterir.

YÖNETİM KURULU ÜYELERİ ŞAHSEN SORUMLU OLUR MU?

Kusurları varsa evet. TTK m. 553/1'e göre yönetim kurulu üyeleri kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ederlerse hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludur. TTK m. 376'daki çağrı ve bildirim yükümlülükleri bu kapsamdadır.

Sermaye kaybının genel kurul gündemine alınmaması veya borca batıklık şüphesine rağmen yalnızca işletmenin devamlılığı esasına göre değerleme yapılması bu yükümlülüklerin ihlaline örnektir. Sorumluluk, kusur, zarar ve illiyet bağına göre somut olayda değerlendirilir.

ASGARİ SERMAYE YÜKSELTME SÜRESİ UZATILDI MI?

Evet; sermaye kaybından ayrı bir yükümlülük olan bu süre 31/12/2027'ye uzatılmıştır. 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1/1/2024'ten geçerli olmak üzere anonim şirketlerde en az esas sermaye 250.000 TL'ye, kayıtlı sermaye sistemindeki halka açık olmayan anonim şirketlerde en az başlangıç sermayesi 500.000 TL'ye, limited şirketlerde en az esas sermaye 50.000 TL'ye yükseltilmiştir.

(Kararın yürürlük tarihi, 26.11.2023 tarihli ve 32381 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan düzeltme ile 1/1/2024 olarak belirlenmiştir.)

TTK geçici m. 15'e göre esas sermayesi TTK m. 332 ve 580'deki asgari tutarların altında kalan anonim ve limited şirketler sermayelerini 31/12/2026'ya kadar yükseltmezse infisah etmiş sayılır; kayıtlı sermaye sistemindeki halka açık olmayan anonim şirketler ise 500.000 TL'ye ulaşmazsa bu sistemden çıkmış sayılır. Ticaret Bakanlığı bu süreyi birer yıl olarak en çok iki defa uzatabilir. Bakanlık, 17.10.2026 tarihli ve 33403 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğle süreyi 31/12/2027'ye uzatmıştır. Bu genel kurullarda toplantı nisabı aranmaz. Sermaye kaybı yaşayan bir şirkette azaltım yoluna gidilecekse, yeni asgari tutarların altına inilemeyeceği de hesaba katılmalıdır.

SONUÇ

TTK m. 376, zarar eden şirketin yönetimine üç aşamalı bir yol haritası çizer: yarı kayıpta genel kurulu bilgilendirip önlem sunmak, üçte iki kayıpta azaltma, tamamlama veya artırımdan birine karar aldırmak, borca batıklıkta ise iki esasa göre ara bilanço çıkarıp mahkemeye bildirimde bulunmak. Son uzatmalar zaman kazandırır, yükümlülükleri ortadan kaldırmaz. Şirketinizin bilançosuna ilişkin somut değerlendirme için ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.

KAYNAKÇA

1.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 88, 332, 375, 376, 377, 473-475, 519, 536, 553, 580, 625, 633 ve geçici m. 15.

2.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 179 ve m. 285 vd.

3.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 376 ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (RG 15.09.2018, 30536) ve değişiklik tebliği (RG 10.10.2026, 33396).

4.

Anonim ve Limited Şirketlerin Sermayelerini Yeni Asgari Tutarlara Yükseltme Süresinin Uzatılmasına İlişkin Tebliğ (RG 17.10.2026, 33403).

5.

7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 25.11.2023, 32380).

6.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2024/5934, K. 2025/4434, T. 23.06.2025.

Sık Sorulan Sorular

01Sermaye kaybı hangi bilançoya göre tespit edilir?

TTK m. 376/1 ve 376/2'ye göre ölçüt son yıllık bilançodur. Hesaplama, 376 Uygulama Tebliği m. 13 uyarınca TTK m. 88'e göre hazırlanan finansal tablolar esas alınarak yapılır. Borca batıklık şüphesinde ayrıca ara bilanço çıkarılır.

02Sermayesinin üçte ikisini kaybeden şirket kendiliğinden kapanır mı?

Genel kurul derhâl toplantıya çağrılır. Sermaye azaltımı, sermayenin tamamlanması veya sermaye artırımından birine karar verilmezse şirket kendiliğinden sona erer ve tasfiye TTK m. 536 vd. hükümlerine göre yürütülür (TTK m. 376/2, Tebliğ m. 7 ve 11).

03Borca batık şirketin iflasını kim isteyebilir?

TTK m. 376/3 uyarınca yönetim kurulu iflas istemekle yükümlüdür. İİK m. 179'a göre şirketi idare ve temsille görevli kişiler, tasfiye memurları veya bir alacaklı da borca batıklığı beyan edebilir; mahkeme tespit ederse takip yapılmadan iflasa karar verilir.

04Kur farkı zararları sermaye kaybı hesabında dikkate alınır mı?

1/1/2028 tarihine kadar, henüz ifa edilmemiş yabancı para cinsinden yükümlülüklerden doğan kur farkı zararlarının tamamı TTK m. 376 hesabında dikkate alınmayabilir (Tebliğ geçici m. 1). İstisna isteğe bağlıdır; finansal tablolara kayıt yapılmaz, dipnotta bilgi verilir.

05TTK 376 limited şirketlere de uygulanır mı?

Evet. TTK m. 633'e göre esas sermayenin kaybı ve borca batıklık hâllerinde anonim şirket hükümleri limited şirketlere kıyasen uygulanır; ek ödeme yükümlülüğüne ilişkin hükümler saklıdır. Borca batıklığın mahkemeye bildirimi müdürlerin devredilemez görevidir (TTK m. 625/1-h).

Paylaş

Bu içerik sadece bilgilendirme amaçlı olup hukuki görüş içermemektedir. İçerikteki konulara ilişkin bir sorunuz olması halinde lütfen bizi arayınız. Tüm hakları saklıdır.

Tüm Yazılara Dön
Bize Yazın