Mirasın reddi süresi ve başvuru rehberinin kapak görseli: tokmak ve adalet terazisi, Öğreden Partners Hukuk Bürosu
Tüm Yazılar
Miras Hukuku • 21 Ekim 2026

Mirası Reddetmek İçin Süre Ne Kadar? Reddi Miras Nasıl Yapılır?

İçerik:
Mirasın reddiHükmen retTerekeMiras borçları

Türk hukukunda miras, üç ay içinde reddedilebilir. Bu süre yasal mirasçılar için kural olarak mirasbırakanın ölümünün öğrenildiği tarihten başlar ve ret, sulh hukuk mahkemesine yapılan kayıtsız şartsız bir beyanla gerçekleşir (Türk Medeni Kanunu m. 606 ve 609). Bu yazı; sürenin ne zaman başladığını, reddin nasıl yapıldığını, hangi davranışların ret hakkını ortadan kaldırdığını ve üç ay geçtikten sonra başvurulabilecek hükmen ret yolunu Yargıtay kararlarıyla açıklamaktadır.

MİRASIN REDDİ NEDİR VE KİMLER MİRASI REDDEDEBİLİR?

Mirasın reddi, mirasçının mirasbırakanın malvarlığını ve borçlarını birlikte devralmayı istemediğini mahkemeye bildirmesidir. Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 605/1'e göre hem yasal mirasçılar (çocuklar, eş, anne-baba, kardeşler gibi kanunun mirasçı saydığı kişiler) hem de vasiyetnameyle atanmış mirasçılar mirası reddedebilir.

Türk hukukunda mirasçılar mirası ölümle birlikte bir bütün olarak kazanır ve mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olur (TMK m. 599). TMK m. 610/1 ise yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçının mirası kayıtsız şartsız kazanmış olacağını düzenler. Bu nedenle mirasbırakanın kredi, kefalet, vergi veya prim borcu bulunduğunda ret seçeneğinin süre dolmadan değerlendirilmesi gerekir.

Ret, mirasın bir kısmı için yapılamaz. TMK m. 609/2 reddin kayıtsız ve şartsız olmasını arar; "yalnızca borçları reddediyorum, evi alıyorum" şeklindeki bir beyan geçerli bir ret değildir.

MİRASI REDDETME SÜRESİ NE KADAR VE NE ZAMAN BAŞLAR?

Mirası reddetme süresi üç aydır (TMK m. 606). Sürenin başlangıcı mirasçının durumuna göre değişir:

DurumÜç aylık süre ne zaman başlar?Dayanak
Yasal mirasçıMirasbırakanın ölümünü öğrendiği tarih; mirasçı olduğunu daha sonra öğrendiğini ispat ederse o tarihTMK m. 606
Vasiyetnameyle atanmış mirasçıVasiyetnamenin kendisine resmen bildirildiği tarihTMK m. 606
Terekenin yazımı yapılmışsaYazımın bittiğinin sulh hâkimi tarafından bildirildiği tarihTMK m. 607
Önceki mirasçılar reddettiği için mirasçı olanÖnceki mirasçıların reddettiğini öğrendiği tarihTMK m. 608/3
Ret süresi içinde ölen mirasçının mirasçılarıMirasın kendi mirasbırakanlarına geçtiğini öğrendikleri tarihTMK m. 608/2

Önemli sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi ret süresini uzatabilir veya yeni bir süre verebilir (TMK m. 615). Bu yetki hâkimin takdirindedir; süre dolmadan, gerekçesiyle birlikte istenmesi daha güvenli bir yoldur.

Reddeden mirasçının payı, kendisi miras açıldığında sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer (TMK m. 611/1); bu durumda reddedenin alt soyu mirasçı hâle gelebilir. En yakın yasal mirasçıların tamamı reddettiğinde uygulanacak kurallar aşağıda ayrıca açıklanmıştır.

REDDİ MİRAS NASIL YAPILIR? BAŞVURU YERİ VE USUL

Reddi miras, mirasçının sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanda bulunmasıyla yapılır (TMK m. 609/1). Dava açılmaz; mirasçı bir beyan dilekçesi verir veya beyanını mahkemede tutanağa geçirtir. Sulh hâkimi beyanı bir tutanakla tespit eder (TMK m. 609/3).

Süresi içinde yapılan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesinde özel kütüğe yazılır (TMK m. 609/4). Miras, mirasbırakanın son yerleşim yerinde açılır (TMK m. 576/1). Örneğin son yerleşim yeri Antalya Muratpaşa olan bir mirasbırakan için kayıt, Antalya'daki sulh hukuk mahkemesinde tutulur.

Başvuruda dikkat edilecek noktalar:

1.

Beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır; şarta bağlı veya kısmi ret geçersizdir (TMK m. 609/2).

2.

Ret kişiseldir; bir kardeşin reddi diğer kardeşleri bağlamaz ve reddedenin payı TMK m. 611/1 uyarınca hak sahiplerine geçer.

3.

Beyan üç aylık süre dolmadan mahkemeye ulaşmalıdır.

4.

Mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir (TMK m. 609/4). Bu belge, alacaklıların başvurularında reddin ispatı için kullanılabilir.

MİRASI REDDETME HAKKINI KAYBETTİREN DAVRANIŞLAR NELERDİR?

Üç aylık süre dolmadan mirası sahiplenen mirasçı, artık mirası reddedemez. TMK m. 610/2'ye göre tereke işlemlerine mirasçı sıfatıyla karışan, olağan yönetimi aşan işler yapan, tereke mallarını gizleyen veya kendisine mal eden mirasçının ret hakkı ortadan kalkar. Tereke, mirasbırakanın ölüm anındaki malvarlığının ve borçlarının bütünüdür.

Yargıtay kararlarından örnekler:

1.

İlk derece mahkemesi, mirasbırakanın banka hesabındaki paraların çekilmesini ve adına kayıtlı aracın satılmasını mirası benimseme sayarak hükmen ret davasını reddetmiş, istinaf başvurusu esastan reddedilmiş; Yargıtay 7. Hukuk Dairesi bu kararı onamıştır (E. 2021/8046, K. 2023/24, T. 09.01.2023).

2.

İlk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi, mirasbırakanın bir kurumdan alacağının mirasçılara ödenmesini talep etmeyi TMK m. 610/2 kapsamında mirası kabul sayarak davayı reddetmiş; Yargıtay 7. Hukuk Dairesi bu kararı onamıştır (E. 2025/2726, K. 2026/297, T. 19.01.2026).

3.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, mirasbırakanın şirket paylarının mirasçılık belgesiyle mirasçılara intikal ettirilmesini tereke mallarını kendine maletme saymış ve hükmen ret davasını kabul eden kararı bozmuştur (E. 2016/5017, K. 2017/1712, T. 06.03.2017).

Buna karşılık, zamanaşımı veya hak düşürücü sürenin dolmasını önlemek için dava açmak ya da icra takibi yapmak ret hakkını ortadan kaldırmaz (TMK m. 610/3). Cenaze işlemleri, faturaların takibi veya evin korunması gibi işlerin "olağan yönetim" sınırında kalıp kalmadığı ise somut olaya göre değerlendirilir. Mirası reddetmeyi düşünen kişinin, karar verene kadar tereke mallarını kendi adına intikal ettirmemesi, satmaması, hesaplardan para çekmemesi ve alacak tahsil etmemesi en güvenli yoldur.

ÜÇ AY GEÇTİYSE NE YAPILIR? MİRASIN HÜKMEN REDDİ

Üç aylık süre kaçırılmışsa, mirasbırakan ölüm tarihinde borca batık ise mirasın hükmen reddi yolu açıktır. TMK m. 605/2'ye göre ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Ödemeden aciz, ölüm tarihindeki borçların malvarlığından fazla olmasıdır.

Yargıtay'a göre hükmen ret bir süreye bağlı değildir. TMK m. 606'daki üç aylık süre bu davada uygulanmaz; mirasçı, mirası benimseyen bir davranışta bulunmamışsa ödemeden aczin tespitini her zaman isteyebilir (Yargıtay 7. HD, E. 2021/8046, K. 2023/24). Aynı kararda ödemeden aczin ölüm tarihine göre belirlendiği ve pasifin aktiften fazla olmasının borca batıklığı gösterdiği belirtilmiştir.

Hükmen ret, sulh mahkemesine yapılan bir beyan değil, alacaklılara karşı açılan bir tespit davasıdır. İncelenen Yargıtay kararlarından ikisinde davaya ilk derece olarak asliye hukuk mahkemeleri (Adana 9. ve Malatya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi) bakmıştır; bu, HMK m. 2'deki genel görev kuralıyla uyumludur.

Hükmen ret davasında mahkeme, terekenin borca batık olup olmadığını ayrıntılı biçimde araştırmak zorundadır. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, icra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmişse terekenin borca batık kabul edileceğini; aksi hâlde bankalar, trafik tescil, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüklerinden araştırma yapılarak aktif ve pasifin tereddüde yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir (E. 2024/1769, K. 2025/155, T. 09.01.2025). Bu dosyada mirasbırakan adına kayıtlı diğer taşınmazlar ve ortağı ya da yöneticisi olduğu şirketler araştırılmadığı için karar bozulmuştur.

KonuGerçek retHükmen ret
ŞartTereke borca batık olmasa da yapılabilirÖlüm tarihinde tereke borca batık olmalı
SüreÜç ay (TMK m. 606)Süreye bağlı değil (Yargıtay 7. HD)
YolSulh mahkemesine beyanAlacaklılara karşı tespit davası
Kaybettiren durumTMK m. 610/2'deki benimseme davranışlarıAynı benimseme davranışları

MİRASI REDDEDEN KİŞİ HİÇBİR BORÇTAN SORUMLU OLMAZ MI?

Mirası reddeden mirasçı kural olarak mirasbırakanın borçlarından sorumlu olmaz; ancak kanun iki istisna öngörür.

Birincisi, borca batık bir mirası reddeden mirasçılar, mirasbırakanın ölümünden önceki beş yıl içinde ondan aldıkları ve paylaşmada geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde alacaklılara karşı sorumludur (TMK m. 618/1). Olağan eğitim giderleri ve âdet üzere verilen çeyiz bu sorumluluğun dışındadır; iyiniyetli mirasçı yalnızca geri verme anındaki zenginleşmesi ölçüsünde sorumlu olur (TMK m. 618/2-3).

İkincisi, kendi malvarlığı borçlarına yetmeyen mirasçı, kendi alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse, bu alacaklılar ret tarihinden itibaren altı ay içinde reddin iptalini dava edebilir (TMK m. 617/1).

En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse miras, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir; borçlar ödendikten sonra artan değer olursa hak sahiplerine verilir (TMK m. 612). Mirasçılar reddederken, sonra gelen mirasçılara mirası kabul edip etmeyeceklerinin sorulmasını da isteyebilir; bu kişiler bildirimden itibaren bir ay içinde kabul etmezlerse reddetmiş sayılır (TMK m. 614).

ÖRNEK SENARYO: BORÇLU BİR BABANIN MİRASI

(Bu örnek kurgusaldır.)

Antalya'da yaşayan bir baba ölmüş, geriye eşi ve çocukları kalmıştır. Ölümden iki ay sonra bir bankadan, babanın kefil olduğu bir kredi için çocuklara ödeme emri gelir.

Çocuklar ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay dolmadan sulh hukuk mahkemesine ret beyanında bulunursa gerçek ret gerçekleşir; terekenin borca batık olduğunu ispatlamaları gerekmez. Ret belgesi, alacaklının başlattığı takipte reddin ispatı için kullanılabilir.

Babaya ait araç, mirasçılardan biri tarafından tek başına satılamaz. Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahiptir ve kural olarak tereke üzerinde ancak birlikte tasarruf edebilir (TMK m. 640/2). Mirasçılar üç aylık süre içinde mirasçılık belgesi alıp aracı adlarına intikal ettirir ve satarsa, TMK m. 610/2 gündeme gelir. Yargıtay, ret süresi içinde terekeye ait aracı noter satışıyla devreden mirasçıların mirası sahiplendiğini ve ret hakkını yitirdiğini kabul etmiştir (Yargıtay 23. HD, E. 2018/1018, K. 2019/2436, T. 29.05.2019). Yargıtay başka bir kararında da mirasçıların aracı veraset ilamıyla adlarına intikal ettirip noter aracılığıyla satmasını mirasın kabulüne karine saymış ve bunu olağan yönetim işi olarak görmemiştir (Yargıtay 10. HD, E. 2015/13653, K. 2015/21629, T. 08.12.2015). Bu nedenle mirası reddetmeyi düşünen mirasçılar için en güvenli yol, ret beyanından önce intikal işlemine de başvurmamaktır.

Üç ay kaçırılmış ve kimse terekeye karışmamışsa, terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğu ispatlanarak hükmen ret davası açılabilir.

SONUÇ

Mirası reddetmek için kanuni süre üç aydır ve ret sulh hukuk mahkemesine yapılan kayıtsız şartsız bir beyanla gerçekleşir. Süre içinde terekeye karışmak ret hakkını ortadan kaldırabilir. Süre kaçırılmışsa, ölüm tarihinde borca batık bir tereke için hükmen ret davası süreye bağlı olmaksızın açılabilir; ancak borca batıklığın eksiksiz araştırılması gerekir. Mirasın kapsamı ve borçlar netleşmeden yapılacak işlemler sonradan geri alınamayabilir. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme almak için ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.

KAYNAKÇA

1.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 576, 599, 605, 606, 607, 608, 609, 610, 611, 612, 614, 615, 617, 618, 640.

2.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 2.

3.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2021/8046, K. 2023/24, T. 09.01.2023.

4.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/1769, K. 2025/155, T. 09.01.2025.

5.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2025/2726, K. 2026/297, T. 19.01.2026.

6.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2015/13653, K. 2015/21629, T. 08.12.2015.

7.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2016/5017, K. 2017/1712, T. 06.03.2017.

8.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, E. 2018/1018, K. 2019/2436, T. 29.05.2019.

Sık Sorulan Sorular

01Mirası reddetme süresi ne kadar?

Türk Medeni Kanunu m. 606'ya göre miras üç ay içinde reddedilebilir. Süre yasal mirasçılar için kural olarak ölümün öğrenildiği tarihten, vasiyetnameyle atanan mirasçılar için vasiyetnamenin resmen bildirildiği tarihten başlar. Önemli sebep varsa sulh hâkimi süreyi uzatabilir (TMK m. 615).

02Reddi miras hangi mahkemeye yapılır?

Ret, sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır (TMK m. 609). Süresinde yapılan ret, mirasın açıldığı yer olan mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh mahkemesinde özel kütüğe yazılır (TMK m. 576 ve 609).

03Üç aylık süre geçtikten sonra miras reddedilebilir mi?

Gerçek ret için süre geçmişse, mirasbırakan ölüm tarihinde borca batık ise mirasın hükmen reddi davası açılabilir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'ne göre bu dava TMK m. 606'daki süreye tabi değildir; ancak mirasçının terekeyi benimseyen bir davranışı bulunmamalıdır.

04Mirası reddeden kişi babasının borçlarını öder mi?

Kural olarak ödemez. Ancak borca batık mirası reddeden mirasçı, mirasbırakanın ölümünden önceki beş yıl içinde ondan aldığı ve paylaşmada geri vermekle yükümlü olacağı değer ölçüsünde alacaklılara karşı sorumludur (TMK m. 618).

05Mirasçı tereke mallarını kullanırsa mirası reddedebilir mi?

Ret süresi içinde terekeye karışan, olağan yönetimi aşan işler yapan, tereke mallarını gizleyen veya kendine mal eden mirasçı mirası reddedemez (TMK m. 610/2). Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, mirasbırakanın hesabındaki paraların çekilmesi ve aracının satılması nedeniyle hükmen ret davasını reddeden kararı onamıştır (E. 2021/8046, K. 2023/24).

06Bir kardeş mirası reddederse payı ne olur?

Reddeden mirasçının payı, miras açıldığında kendisi sağ değilmiş gibi diğer hak sahiplerine geçer (TMK m. 611/1). Bu nedenle reddeden kişinin alt soyu mirasçı hâle gelebilir. En yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse ise miras sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK m. 612).

Paylaş

Bu içerik sadece bilgilendirme amaçlı olup hukuki görüş içermemektedir. İçerikteki konulara ilişkin bir sorunuz olması halinde lütfen bizi arayınız. Tüm hakları saklıdır.

Tüm Yazılara Dön
Bize Yazın